Σάββατο 16 Νοεμβρίου 2013

Ινδιάνικη ιστορία - "οι δύο λύκοι"

Υπάρχει μεγάλη ανάγκη στις μέρες που ζούμε για τον καλό λύκο!
Ας τον βρούμε όλοι μέσα μας και ας τον θρέψουμε...


Πέμπτη 14 Νοεμβρίου 2013

Τα Εισόδια της Θεοτόκου - Λαογραφία

Τα Εισόδια της Θεοτόκου καθιερώθηκαν ως εκκλησιαστική εορτή κατά τον 7ο αιώνα, πρώτα στην Ανατολή και πολύ αργότερα στη Δύση. Αναφορές υπάρχουν στα γραπτά του Αγίου Μάξιμου του Ομολογητή και των πατριαρχών Κωνσταντινουπόλεως Ταράσιου και Γερμανού.

Με τα Εισόδια της Θεοτόκου συνδέεται και η βασιλική της Αγίας Μαρίας της Νέας, που χτίστηκε δίπλα στα ερείπια του Ναού του Σολομώντος και εγκαινιάστηκε στις 21 Νοεμβρίου 543 από τον βυζαντινό αυτοκράτορα Ιουστινιανό. Εξ αυτού του γεγονότος φαίνεται να επελέγη από την εκκλησία ο εορτασμός των Εισοδίων της Θεοτόκου στις 21 Νοεμβρίου.

Επί αυτοκράτορος Μανουήλ Α' Κομνηνού (1143-1180) καθιερώθηκε ως ημέρα αργίας για το Βυζάντιο.

Λαογραφία
  • Ιδιαίτερα σημαντική είναι η εορτή των Εισοδίων της Θεοτόκου για τους αγρότες, που την ονομάζουν «της Παναγιάς της Αρχισπορίτισσας», της «Μεσοσπορίτισσας» ή της «Ξεσπορίτισσας», ανάλογα σε ποιο στάδιο βρίσκεται η σπορά.
  • Λέγεται και «Πολυσπορίτισσα», επειδή την ημέρα αυτή συνηθίζουν να βράζουν σπόρους από τα γεωργικά τους προϊόντα, που άλλα τρώγουν και άλλα προσφέρουν για τα «χρόνια πολλά» και την ευδοκίμηση της σποράς. Σπόρους πηγαίνουν για ευλογία και στην εκκλησία.
  • Συνηθίζονται και μετεωρολογικές προβλέψεις. Όπως λέγουν «την ημέρα αυτή βασιλεύει η Πούλια, και όπως θα κάμει αυτή τη μέρα, θα κάμει και τις κατοπινές σαράντα μέρες».
Το έθιμο της Παναγιάς της Πολυσπορίτισσας, 
όπως το καταγράφει ο Φίλιππος Βρετάκος 
("Οι δώδεκα μήνες του έτους και αι κυριώτεραι εορταί των"):

«Ονομάζουν όμως αυτήν και Πολυσπορίτισσα (Ευρυτανία, Δυτ.Μακεδονία, κ.α.), επειδή την ημέραν αυτήν, κατά το έθιμον, έβραζαν εντός χύτρας "πολυσπόρια", ήτοι διαφόρους δημητριακούς καρπούς και όσπρια, ως σιτάρι, αραβόσιτον (καλαμπόκι), λαθούρια, ρεβίθια, φασόλια, κουκκιά κ.τ.λ., τα οποία εμοίραζαν εις τον κόσμον "για τα χρόνια πολλά", δια να εξασφαλίσουν δηλαδή κατά το ερχόμενο έτος την αφθονίαν των καρπών. [...] μοιράζουν δηλαδή "απαρχές" και θυμίζουν τα αρχαία "Πυανέψια" του ίδιου περίπου μήνα». 

Επίσης ο Δημ.Λουκόπουλος ("Γεωργικά της Ρούμελης", Αθήναι 1938, σ.171) αναφέρει:

«Την 21ην Νοεμβρίου, οι γεωργοί γιορτάζουν την πολυσπορίτισσα ή Μεσοσπορίτισσα. Πολυσπορίτισσα λένε, γιατί σε πολλά χωριά παίρνουν πολυσπόρια (σιτάρι, καλαμπόκι, κουκκιά, κ.λ.π.) και πάνε στην πηγή, τα ρίχνουν μέσα και λένε: όπως τρέχει το νερό, να τρέχη το βιό. Παίρνουν νερό και γυρίζουν. Επίσης τη μέρα αυτή αντίς άλλο φαγητό βράζουν τα πολυσπόρια, τρώνε και μοιράζουν και σε δικούς τους για χρόνια πολλά. Μεσοσπορίτισσα, όπως λένε, το είπαν με το να μεσιάζη τότε η πρώιμη σπορά τους. Κι αυτή τη μέρα βασιλεύει η πούλια, αν τύχη ξαστεριά. Κι όπως θα κάμη αυτήν τη μέρα, θα κάμη και τις σαράντα κατοπινές μέρες».

το "πάντρεμα της φωτιάς"...

"Την βραδιά λοιπόν αυτή γινόταν και το επίσημο άναμμα του τζακιού και για το λόγο αυτό βάζανε να ανάψει η φωτιά πολλών ειδών ξύλα . Πρώτα βάζανε ξύλο αρσενικό , π.χ.πουρνάρι, πλάτανο, κέδρο, και ύστερα βάζανε ξύλο θηλυκό βελανιδιά , κορτσιά λέγοντας και το σχετικό τραγούδι. "απόψε παντρεύω τη φωτιά , με τούτα τα παιδιά ......."ονοματίζοντας κάθε φορά το όνομα του ξύλου που τοποθετούσε στο τζάκι. Σημαντικό ήταν ότι για το πάντρεμα της φωτιά τα ξύλα που θα χρησιμοποιούσαν πρέπει να προέρχονταν από δέντρα που ήταν από μέρος ηλιόλουστο, γιατί διαφορετικά αν ήταν από σκιερά μέρη δεν κάνανε ούτε κάρβουνο ούτε φλόγα παρά μόνο καπνό.Αφού η φωτιά άναβε τότε τοποθετούσαν πάνω στην "πυροστιά" τα μπόλια και έπρεπε να διατηρηθεί η φωτιά όλη τη νύχτα για να σιγοβράσουν τα μπόλια. Έτσι λοιπόν έπρεπε να μείνει ένας να "λαγοκοιμάται" δίπλα στο γωνολίθι και να τροφοδοτεί την φωτιά με ξύλα όλη την νύχτα.

Την άλλη μέρα τα μπόλια είχαν βράσει και σερβίρονταν κανονικά στο μεσημεριανό τραπέζι σαν κυρίως πιάτο. Επειδή συνήθως ήταν αρκετά τα μπόλια οι νοικοκυρές προσέφεραν και στα γειτονικά σπίτια ανταλλάσοντας πιάτα για κάνουν και τη σύγκριση ανάμεσά τους".

πηγες

http://www.sansimera.gr
 http://
thermo.forumandco.com/t163-topic

Πέμπτη 31 Οκτωβρίου 2013

Η ταπείνωση (ο ιερός Νιπτήρ)

Στους έσχατους καιρούς μας, κατά τούς οποίους καταντήσαμε τόσο πολύ κούφιοι και αλαζόνες — ἀλαζονευόμαστε γιά τήν ἐπιστήμη μας, τήν τέχνη μας, τήν τεχνολογία μας, τά διαπλανη­τικά μας ταξίδια, τά πλούτη μας, τή δύναμη καί τίς γνώσεις μας — τοῦτο τό μάθημα τοῦ Κυρίου τήν παραμονή τῆς συλλήψεώς Του είναι για μας μάθημα ζωής. 


ΔΙΗΓΗΣΗ (Ἰω. ιγ’ 4-11)

Ὁ Κύριος σηκώθηκε ἀπό τό τραπέζι τοῦ δείπνου, γράφει ὁ εὐαγγελιστής Ἰωάννης, ἔβγαλε τά ἐξωτερικά Του ἐνδύματα καί παίρνοντας μιά πετσέτα τή ζώστηκε. Ἔπειτα ἔβαλε μόνος Του νερό στή λεκάνη, πλησίασε τούς μαθητές, πού ἀναπαύονταν γύρω ἀπό τό τραπέζι ἕτοιμοι γιά τό δεῖπνο, κι ἄρχισε νά τούς πλένει τά πόδια, σκουπίζοντάς τα μέ τήν πετσέτα μέ τήν ὁποία ἦταν ζωσμένος.
Τόσο ἁπλά. Τόσο ἀθόρυβα καί ἀνεπιτήδευτα. Τόσο μεγαλόπρεπα καί ταπεινά ἔσκυψε ὁ Δημιουργός τοῦ κόσμου στό πλάσμα Του· ὁ ἄκτιστος Θεός στό ἐφήμερο κτίσμα Του. Πλένει μ᾿ εὐχαρίστηση· σφουγγίζει μέ χαρά εἴκοσι τέσσερα πόδια λερωμένα ἀπό τή σκόνη καί τή λάσπη τῶν χωματόδρομων τῆς Ἰουδαίας. Τά πλένει γιά νά χαράξει βαθιά μέσ᾿ στίς καρδιές, πού εἶναι ἀκόμη φουσκωμένες ἀπό ὑπερηφάνεια, τή μεγάλη ἀλήθεια πού εἶχε ὥς τότε διδάξει χίλιες φορές: «Ὅποιος ὑψώνει τόν ἑαυτό του θά ταπεινωθεῖ, κι ὅποιος ταπεινώνεται θά ὑψωθεῖ».
Κανένας δέν διαμαρτυρήθηκε. Ἴσως γιατί δέν πρόλαβε νά συνέλθει ἀπό τήν κατάπληξη. Μο­νάχα ὁ Πέτρος προσπάθησε ν᾿ ἀντισταθεῖ σ᾿ αὐτή τήν ἄπειρη συγκατάβαση. Μάταια. Ἡ γλυκιά καί ἤρεμη φωνή τοῦ Διδασκάλου, ἡ γεμάτη στοργή καί ταπείνωση, τόν ἔπεισαν νά ὑποχωρήσει.
Μπροστά σ᾿ ὅλους ἔσκυψε ὁ Κύριος τ᾿ οὐρανοῦ καί τῆς γῆς. Ἔσκυψε καί μπροστά στά πόδια τοῦ Ἰούδα. Ἔπλυνε καί τά πόδια ἐκείνου πού ὕστερα ἀπό λίγες ὧρες θά Τόν φιλοῦσε μέ διαχυτι­κότητα μέσ᾿ στό λαμποκόπημα τῶν ρωμαϊκῶν σπαθιῶν καί τό θαμπό φῶς τῶν φαναριῶν τῶν ἀνθρώπων τοῦ Ἄννα καί τοῦ Καϊάφα, κάτω ἀπό τόν ἴσκιο τῶν ἐλιῶν. Τά ᾿πλυνε καί τά σκούπισε μέ τ᾿ ἅγια χέρια Του, πού ἔμελλαν νά καρφωθοῦν, μέ τή συνενοχή καί τοῦ Ἰούδα, πάνω στό Σταυρό... Ἔπλυνε τά ποδιά αὐτοῦ πού σέ λίγο θά τόν πρόδιδε!... Τά ᾿πλυνε μέ τήν ἴδια στοργή πού ἔπλυνε τά πόδια τοῦ πρωτοκορυφαίου Πέτρου, τοῦ πρωτοκλήτου τῶν ἀποστόλων Ἀνδρέα, τοῦ ἀγαπημένου μαθητῆ Ἰωάννη, τοῦ ἀδελφοῦ του Ἰακώβου καί ὅλων τῶν ἄλλων.

Τελειώνοντας ὁ Κύριος τούτη τήν κίνηση τῆς ἐσχάτης ταπεινώσεως ξαναπῆρε τή θέση Του στό τραπέζι τοῦ Δείπνου καί διακόπτοντας τή σιγή καί τήν κατάπληξη τῶν δώδεκα εἶπε ἁπλά, ὅπως συνήθιζε: «Καταλάβατε ποιά σημασία ἔχει αὐτό πού ἔκανα; Ἐσεῖς μέ φωνάζετε Κύριο καί Διδάσκαλο. Εἶμαι πράγματι καί ὁ Κύριος καί ὁ Διδάσκαλος. Ἄν λοιπόν ἐγώ, πού εἶμαι ὁ Κύριος καί ὁ Διδάσκαλος, σᾶς ἔπλυνα τά πόδια, πολύ περισσότερο πρέπει καί σεῖς, κινούμενοι ἀπό ταπεινο­φροσύνη καί ἀγάπη, νά πλένετε τά πόδια ὁ ἕνας τοῦ ἄλλου. Ἐγώ σᾶς ἔδωσα ἕνα τέλειο παράδειγ­μα, ὥστε κι ἐσεῖς νά κάνετε ὁ ἕνας στόν ἄλλον ὅ,τι ἔκανα ἐγώ. Ἀληθινά σᾶς λέω, ὁ δοῦλος δέν εἶναι οὔτε ἀνώτερος οὔτε μεγαλύτερος ἀπό τόν κύριό του, οὔτε ὁ ἀπεσταλμένος εἶναι ἀνώτερος ἀπό ἐκεῖνον πού τόν ἔστειλε. Ἄν τά ξέρετε αὐτά καί τά καταλαβαίνετε, τότε εἶστε μακάριοι ἄν τά βάλετε σ᾿ ἐφαρμογή» (Ἰω. ιγ’ 12-17).

-Ποιό εἶναι τό μήνυμα πού μᾶς δίνει γιά τήν καθημερινή δική μας ζωή; (...)
Ὁ Κύριος ζώστηκε τό λέντιο καί ὑπηρέτησε τούς μαθητές Του, τούς ἀδελφούς Του, τόν πλη­σίον... μᾶς προτρέπει δέ νά κάνουμε τό ἴδιο.

 Πῶς θά ἐπιτελοῦμε τήν διακονία μας;
Ὄχι μέ γογγυσμό, ἀλλά μέ χαρά. Καί ἀκόμη μέ ταπείνωση καί ἀγάπη!


Bibliografia 
1.ιστολογιο:" συναθλουντες "
2. Ἡ ταπείνωσις κατά τήν Ἁγίαν Γραφήν καί τούς Πατέρας τῆς Ἐκκλησίας.
3. Π. Ἀλεξανδρίδη, Θεμέλιο τῶν ἀρετῶν ἡ ταπείνωση, ἐκδ. «Τῆνος».
4. Μ. Μιχαηλίδη, Διάκριση.

Τετάρτη 30 Οκτωβρίου 2013

Η ζωή του Χριστού μέσα από πίνακες μεγάλων ζωγράφων (α΄μέρος)



Πιέρο ντε λα Φραντσέσκα: “Η Βάπτιση του Χριστού”
Λουσμένος σ’ ένα ομοιόμορφο και διάχυτο φως, που σχεδόν καταργεί τις σκιές, ο Χριστός αποκτά την ιεροπρέπεια αρχαίου ειδώλου λαξευμένου σε ελεφαντόδοντο ή αλάβαστρο. Ο ζωγράφος τον έχει απομονώσει σε μια ιερή και απαραβίαστη σφαίρα. Αρκεί να παρατηρήσει κανείς τον Ιωάννη τον Βαπτιστή, που ενώ τελεί το μυστήριο δείχνει να αποτραβιέται, σαν να μην μπορεί να περάσει το κατώφλι ανάμεσα στο γήινο και το θεϊκό.




Πάολο Βερονέζε: “Ο Χριστός και η Σαμαρείτιδα”




Δομήνικος Θεοτοκόπουλος: “Η εκδίωξη των εμπόρων από τον ναό”

Ο Χριστός, με μια αποφασιστική χειρονομία, χωρίζει τους κολασμένους στα αριστερά από τους εκλεκτούς στα δεξιά. Ο διαχωρισμός τονίζεται από την παλαδιανή αρχιτεκτονική του βάθους. Μπροστά από το τόξο τοποθετείται ο Χριστός, ενώ τα δυο ανάγλυφα ανάμεσα στους κίονες αντιστοιχούν στις δύο πλευρές της σύνθεσης: Στα αριστερά η εκδίωξη του Αδάμ και της Εύας από τον Παράδεισο απηχεί τη βίαιη χειρονομία του Χριστού που κρατάει το μαστίγιο. 



Ραφαήλ: “Η Μεταμόρφωση του Ιησού”

Στο κέντρο του τέλειου κύκλου που σχηματίζουν οι φιγούρες του επάνω μέρους, απεικονίζεται η Μεταμόρφωση του Ιησού, μέσα σ’ έναν θρίαμβο φωτός που υπονοεί ταυτόχρονα την ανάσταση, την ανάληψη αλλά και το τέλος των αιώνων.
Στο κάτω μέρος, όπου κυριαρχεί ο σκούρος χρωματισμός, ξεχωρίζουν δύο ομάδες, χωρισμένες από ένα διαγώνιο κενό. Η ομάδα αριστερά χαρακτηρίζεται από πλατειές κινήσεις, που υπογραμμίζονται από τη χρήση χρωμάτων πιο φωτεινών και ζεστών και από ένα κιαροσκούρο που προσδίδει ένα εφέ μεγαλύτερης απαλότητας.



Τιντορέτο: “Μυστικός Δείπνος”

Η ακραία αίσθηση βάθους δημιουργείται εδώ μέσω της διαγώνιας τοποθέτησης του μεγάλου τραπεζιού, σε συνδυασμό και με το γεωμετρικό μορφότυπο του δαπέδου. Η επιβλητικότητα της σκηνής οφείλει πολλά στο φως, που προέρχεται αποκλειστικά από την κρεμασμένη από την οροφή λάμπα και από το φωτοστέφανο του Χριστού. Το γεγονός λαμβάνει χώρα εν μέσω μιας νατουραλιστικής αναπαράστασης της πραγματικότητας, με ορισμένα δευτερεύοντα επεισόδια (όπως η γάτα που πάει να κλέψει τρόφιμα από το καλάθι, ή οι δουλειές που κάνουν οι υπηρέτες) να πλαισιώνουν την έντονα πνευματική και συμβολική σκηνή.




Πηγή : ιστολόγιο "λογομνήμων..."